Quản lý màu trong in ấn

Quản lý màu là gì?

Sản xuất in bao gồm các quá trình phục chế trên nhiều thiết bị khác nhau và bằng nhiều loại vật liệu khác nhau. Một quá trình sản xuất in ấn thông thường sẽ gồm những công đoạn phục chế sau:

– Hình ảnh được chụp bằng máy chụp kỹ thuật số hoặc quét lại bằng một máy quét.

– Hình ảnh được đưa vào một chương trình máy tính để xử lý và kết quả được hiển thị trên màn hình máy tính.

– Hình ảnh được in ấn thử để khách hàng duyệt trước khi in sản lượng.

– In ấn sản lượng.

Trong các quá trình này ta có thể thấy màu của hình ảnh phụ thuộc rất nhiều vào loại thiết bị dùng để phục chế như loại máy chụp hoặc máy quét, loại màn hình, loại máy in ấn thử, loại máy in sản lượng… Những đặc điểm của thiết bị sẽ làm cho quá trình phục chế trở nên phức tạp.

Ngoài ra, các loại vật tư sử dụng trong quá trình in ấn như mực in và giấy in cũng đóng vai trò hết sức quan trọng đến chất lượng phục chế ảnh. Đôi khi, chỉ cần thay đổi loại mực in hoặc loại giấy in thì màu của hình ảnh sẽ khác biệt rất nhiều.

Một điểm mà tất cả các nhà thiết kế cũng như các kỹ thuật viên chế bản đều thấy là nếu không có biện pháp quản lý màu thì màu hiển thị trên màn hình khác nhiều so với tờ in thử và màu trên tờ in thử cũng sẽ khác nhiều so với tờ in sản lượng. Đây là các yếu tố khiến cho nhà in hoặc công ty in, nhà thiết kế lẫn khách hàng không thể dự báo được màu sẽ được in ấn ra như thế nào cho đến khi nó được in ấn thực tế. Trong quá khứ, những hạn chế như thế sẽ gây ra những hiểu lầm và ngộ nhận giữa khách hàng và nhà in hoặc công ty in.

Một hệ thống quản lý màu (CMS) là phần mềm quản lý và duy trì sự xuất hiện của màu khi phục chế trên các thiết bị khác nhau. Chúng ta nhấn mạnh đến sự xuất hiện vì có thể có rất nhiều màu không thể in ra được cũng như không thể hiển thị được trên màn hình.

Quản lý màu chủ yếu thực hiện 2 chức năng:

– Nó cho phép gán một màu cụ thể với một giá trị RGB hoặc CMYK.

– Nó duy trì sự ổn định của màu khi phục chế trên các thiết bị.

Dù cho một hệ thống quản lý màu có phức tạp đến đâu đi nữa thì chúng cũng chỉ thi hành một trong 2 hoặc cả hai chức năng trên mà thôi.

Như vậy, quản lý màu là giải pháp kiểm soát và điều chỉnh các thiết bị khác nhau trong cùng một hệ thống phục chế theo các điều kiện in thực tế để màu khi in ra sẽ giống với tờ in thử hoặc kỳ vọng của khách hàng.­­

Tại sao phải quản lý màu?

Chúng ta vẫn có thể phục chế màu tốt mà không cần hệ thống quản lý màu. Tại sao lại phải cần quản lý màu?

Trong thực tế, để phục chế màu tốt mà không dùng đến hệ thống quản lý màu, cần phải dựa vào sự chỉnh sửa của người kỹ thuật viên có kinh nghiệm và cần phải tốn nhiều thời gian cho việc này. Trong một môi trường sản xuất và kinh doanh hiện đại, các doanh nghiệp thường không có thời gian và cũng không có nhiều kỹ thuật viên kinh nghiệm như thế, do vậy họ thường dựa vào một hệ thống quản lý màu nhằm phục chế màu ổn định và chính xác dựa trên một nguyên tắc căn bản là không đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và kinh nghiệm.

Quản lý màu cho phép người sử dụng: kiểm soát màu và điều chỉnh màu khi phục chế hình ảnh trên nhiều thiết bị phục chế khác nhau.

quan_ly_mau_in_an_1

Các công đoạn phục chế trong sản xuất in ấn.

Qui trình quản lý màu trong in ấn:

Một quy trình quản lý màu gồm ba giai đoạn cơ bản:

– Cân chỉnh thiết bị (calibration): đưa thiết bị về điều kiện hoạt động chính xác nhất. Việc cân chỉnh nhằm đảm bảo sự chính xác và ổn định trong quá trình phục chế.

– Mô tả đặc tính của thiết bị (characterization) xác định khoảng không gian màu mà thiết bị có thể phục chế.

– Chuyển đổi không gian màu bảo toàn màu hoặc định hướng chuyển đổi màu giữa các thiết bị.

Đặc tính của thiết bị:

Mỗi loại thiết bị đều có một khả năng phục chế màu khác nhau (gọi là khoảng phục chế màu) nên sẽ phục chế màu khác nhau. Hình ảnh chụp từ máy chụp kỹ thuật số của Canon sẽ khác với máy chụp của Nikon, máy quét của  HP và Epson sẽ cho ra ảnh quét khác màu nhau, máy in màu của Epson và HP sẽ cho bản in màu khác nhau, các loại màn hình khác nhau cũng thế… Tất cả các thiết bị ghi ảnh kỹ thuật số đều có những thuộc tính riêng của nó và nếu tính đa dạng của thiết bị không được kiểm soát, chúng ta sẽ nhận được những kết quả không ổn định. Các hệ thống kiểm soát màu phải xử lý những đặc tính của từng thiết bị bao gồm tính đa dạng của thiết bị và khoảng phục chế màu khác nhau của chúng.

Đặc tính của máy quét: Hình ảnh quét thường là hình ảnh RGB. Trong đó mỗi điểm ảnh (pixel) thể hiện 3 giá trị Red, Green, Blue. Nếu dùng các máy quét khác nhau để quét cùng một bài mẫu thì sẽ nhận được những kết quả khác nhau. Cùng một mẫu màu đỏ được quét trên 3 máy HP, Epson, Kodak. Kết quả các giá trị màu trên màn hình là:

– Máy quét HP :          R=177      G=15        B=38.

– Máy quét Epson :    R=170      G=22        B=24.

– Máy quét Kodak :    R=168      G=27        B=20.

Tất cả các kết quả đều là màu đỏ, nhưng chúng hơi khác nhau. Khi chuyển tín hiệu màu đỏ này đến màn hình, màn hình sẽ thu nhận các giá trị điểm ảnh khác nhau nên sẽ hiển thị khác nhau.

quan_ly_mau_in_an_2

Trên các thiết bị quét khác nhau, 1 màu đỏ sẽ chuyển thành những giá trị điểm ảnh khác nhau do đặc tính của máy quét.

Đặc tính của máy in: Những biến đổi về màu khi in trên các thiết bị in ấn khác nhau cũng xảy ra thường xuyên. Nếu in một hình vuông màu đỏ cánh sen bằng 3 máy in, mỗi máy sẽ nhận thông tin về hình vuông này giống nhau nhưng lại có cách xử lí khác nhau. Khi in ấn, chương trình đồ họa sẽ thông báo cho máy in biết lượng mực C,M,Y,K cần sử dụng để in hình vuông này, nhưng vì mỗi loại máy in có công nghệ in khác nhau, lọai mực in khác nhau và sử dụng  loại giấy in khác nhau do đó nếu gửi cùng một thông tin đến các máy in ấn thì hình ảnh in ấn ra cũng sẽ khác nhau. Ví dụ một hình vuông được tạo bởi các giá trị CMYK 8,67,0,0 được in trên 3 máy in HP, Epson, Xerox sẽ cho những kết quả khác nhau.

quan_ly_mau_in_an_3

Cùng một giá trị màu nhưng các máy in ấn khác nhau sẽ in ấn ra các màu khác nhau.

Do đó:

– Ở giai đoạn quét hay chụp ảnh, cùng một màu sẽ chuyển đổi thành các thành những giá trị pixel khác nhau do những đặc tính của máy quét hay máy ảnh.

– Ở giai đoạn in an ra, cùng một giá trị pixel biến đổi thành những màu in khác nhau.

Ngoài ra còn có sự khác biệt giữa các loại màn hình. Vì thế, việc quan sát và chỉnh sửa màu trên các màn hình cũng bị ảnh hưởng rất nhiều bởi các đặc tính của chúng.

Để phục chế màu chính xác cần hiểu rõ thiết bị đang sử dụng để quét (hay chụp), in hay hiển thị hình ảnh. Trong ví dụ máy quét, ta thấy rằng máy quét Kodak tương đối yếu ở kênh màu đỏ (nó chỉ có giá trị R:168). Trong khi máy quét HP có giá trị R: 177. Nếu điều này xảy ra do đặc tính của từng máy quét, ta hoàn toàn có thể khắc phục được. Trong quá trình phục chế in ấn, màu được kiểm soát khi hiểu rõ các đặc tính của từng thiết bị.

Chu trình kiểm soát màu kín và mở:

Có 2 phương pháp giúp hiểu được các đặc tính của thiết bị:

– Phương pháp kiểm soát màu theo chu trình kín.

– Phương pháp kiểm soát màu theo chu trình mở.

Phương pháp kiểm soát màu theo chu trình kín: Trong thập niên 70, 80 của thế kỷ 20, các nhà in hoặc công ty in ấn lớn thường sử dụng ở các hệ thống phục chế màu cao cấp của các hãng nổi tiếng như Crosfield Electronics, Hell, và Dainippon Screen. Các nhà sản xuất sẽ cung cấp một bộ thiết bị bao gồm màn hình, máy quét, phần mềm, máy in,… Những thiết bị này là một hệ thống khép kín. Trong hệ thống này, tất cả các thiết bị được thiết kế và cài đặt bởi một nhà cung cấp.

quan_ly_mau_in_an_4

Trong các hệ thống khép kín, việc đào tạo tay nghề cho người kỹ thuật viên hết sức cần thiết. Qua nhiều giờ làm việc, người thợ sẽ hiểu được đặc tính của máy quét ví dụ như thiết bị đó thường phục chế hình ảnh ngả sang màu gì, hình in ra có đạt được độ bão hòa cần thiết không? Có cần chỉnh sửa đường cong tầng thứ hay không?