Tìm hiểu thêm về kĩ thuật Tram trong công nghệ in ấn

Loại bỏ phim trong chu trình công nghệ ghi bản trực tiếp (CTP – Computer to Plate) đã rút ngắn thời gian chế bản. Việc loại bỏ các công đoạn trung gian giúp giảm các lỗi chồng màu và rút ngắn thời gian chuẩn bị máy.

Đây thực sự là những lợi ích sát sườn đối với những người thợ in. Ngày nay, công nghệ CTP đã được bổ sung nhiều tính năng hơn để đáp ứng yêu cầu ngày cao về chất lượng của khách hàng. CTP đã cho phép sử dụng được các tần số Tram cao hơn, một phương pháp thiết thực để thực hiện yêu cầu về chất lượng cao của khách hàng.

Tuy nhiên kỹ thuật Tram AM truyền thống (Amplitude Modulated), sử dụng lưới Tram để sắp xếp các điểm (dots), bị giới hạn trong việc thể hiện các tiện ích của Tram có tần số cao. Các Tram AM mịn có thể bị mất thông tin chi tiết của hình ảnh ở vùng sáng (highlight) và vùng tối (shadow).

Trong kỹ thuật Tram FM (Frequency Modulated), các điểm được đặt một cách ngẫu nhiên và kích thước điểm không nhỏ hơn kích thước mà máy in có thể in ấn phẩm được. Tram FM có nhiều ưu điểm hơn so với Tram AM nhưng không có hiện tượng moiré, hình ảnh mịn màng và sắc nét hơn, tiết kiệm mực hơn…tuy nhiên nó cũng có một số nhược điểm như có độ hạt ở những vùng nền Tram đều tông (flat tint), gây một số khó khăn trong thao tác làm chậm quá trình xử lý.

Kỹ thuật Tram Hybrid đại diện cho một nổ lực nhằm khắc phục các nhược điểm của Tram AM và Tram FM. Nó áp dụng giải thuật Tram AM ở vùng tông trung gian (midtone) và Tram FM ở vùng sáng (highlight) và vùng tối (shadow). Vấn đề với phương pháp hybrid xảy ra khi thay đổi từ Tram AM sang Tram FM. Trong hầu hết các kỹ thuật hybrid, vùng giao nhau giữa Tram FM và AM có thể phân biệt được bằng mắt thường và giải thuật tạo Tram rắc rối có thể làm chậm quá trình xử lý.

Do vậy, nhiệm vụ khó khăn là phải phát triển một kỹ thuật Tram mới liên kết được các ưu điểm của Tram AM và Tram FM nhưng hạn chế các khó khăn của giải pháp hybrid truyền thống.

Trong phạm vi bài viết này chúng tôi muốn giới thiệu một kỹ thuật Tram mới có khả năng thực hiện mục đích trên – kỹ thuật Tram XM (Cross Modulated) – cho phép in được Tram tần số cao với chất lượng tốt nhất mà không cần phải nổ lực quá nhiều. Tram XM thực sự có nhiều tiện ích và có nhiều tiềm năng trong chu trình ghi bản trực tiếp – Computer to Plate, CTP.

Kỹ thuật Tram XM

Để hiểu rõ đặc tính của loại Tram mới, chúng tôi muốn điểm qua một số đặc điểm của các loại Tram khác.

Tram AM (Amplitude Modulated Screening):

1298_1350274433_clover

Tram AM

Tram AM, còn gọi là Tram biến đổi biên độ, vẫn là loại Tram đang còn sử dụng rất thông dụng hiện nay. Kỹ thuật tạo Tram AM đặt một số lượng xác định các điểm trên một hệ thống lưới trực giao. Đơn vị đo hệ thống lưới là lpi (line per inch). Kích thước của điểm tùy thuộc vào trị số tông độ của hình ảnh, vùng tối điểm có kích thước lớn, vùng sáng điểm có kích thước nhỏ hơn. Cho in chồng 4 màu, lưới Tram của từng màu sẽ xoay một góc nhất định để mà màu này sẽ không chồng khít lên màu kia. Các lưới Tram của 4 màu sẽ tạo nên một hiện tượng hoa văn gọi là rosette.

1298_1350274889_clover

Hiện tượng rossette.

Tại các tần số Tram cao, Tram AM sẽ được tạo hoàn hảo ở vùng tông trung gian, tuy nhiên nó sẽ mất một ít chi tiết ở vùng sáng và vùng tối vì các điểm có kích thước quá nhỏ để có thể in được.

Tram FM (Frequency Modulated Screening hay Stochastic Screening):

Tram FM, còn gọi là tram biến đổi tần số, khắc phục được nhiều giới hạn của Tram AM. Tram FM điều chỉnh tần số xuất hiện của điểm nhiều hơn là kích thước điểm. Tram FM sử dụng những điểm cực nhỏ (vi điểm – microdot) có kích thước từ 10 đến 21 micron – kích thước mà máy ghi bản và máy in có thể phục chế được.

 Thay vì sắp xếp điểm trên một lưới Tram, Tram FM sẽ tập hợp các vi điểm (microdot) tùy thuộc vào mật độ hoặc tông độ của hình ảnh. Mặc dù chúng được đặt một cách ngẫu nhiên, những điểm này cũng được đặt và tính toán một cách cẩn thận, sử dụng phương pháp xếp lớp (tile). Tram FM thể hiện chi tiết của hình ảnh tốt hơn tram AM và do không có tần số tram nên hình ảnh in ra trông giống hình ảnh chụp hơn là ảnh nữa tông.

1298_1350274936_clover

Tram FM

Vấn đề khó khăn với Tram FM là ở vùng tông trung gian, ở đó rất khó điều khiển các nhóm điểm (dots cluster). Khi các điểm tiếp xúc với nhau (connect) hoặc đè lên nhau một phần (overlap), các vết chấm lốm đốm (mottle) và hiện tượng hạt (noise) sẽ xuất hiện. Điều này rất dễ nhận thấy ở vùng tông Tram đều tông (flat tint).

Không giống như điểm Tram AM, các vi điểm (microdots) Tram FM trên máy in sẽ kìm hãm việc tăng thêm mật độ mực in, do đó nó rất khó điều chỉnh tông độ và màu sắc. Ngoài ra, cá lớp xếp (tile) của Tram FM có thể nhìn thấy bằng mắt thường do các điểm không bao giờ sắp xếp một cách đồng đều qua lớp xếp và các lớp xếp bị lặp lại, kết quả là một hoa văn (pattern) không mong muốn sẽ xuất hiện.

Kỹ thuật Tram Hybrid (Hybrid Screening Technology)

Rõ ràng Tram AM và FM đều có những ưu và nhược điểm riêng của nó. Kỹ thuật Tram Hybrid đã cố gắng liên kết các tiện ích của Tram AM và Tram FM với ưu điểm chất lượng cao và năng suất cao của công nghệ CTP.

* Giải pháp Hybrid:

Phương pháp thứ nhất (First Approach): Phương pháp thứ nhất phân chia hình ảnh thành nhiều phần, sử dụng Tram FM trong những vùng có nhiều chi tiết và Tram AM tại những vùng tông tram để tránh hiện tượng hạt. Không may là giải pháp này tốn khá nhiều thời gian cho việc tính toán nên làm giảm năng suất. Ngoài ra, vùng giao nhau giữa Tram AM và Tram FM trở nên có thể quan sát được bằng mắt thường làm cho hình ảnh trở nên giả tạo.

1298_1350274992_clover

Kỹ thuật Tram hybrid thế hệ thứ nhất.

Phương pháp thứ hai (Second Approach): Ở đây Tram AM được sử dụng ở vùng trung gian (midtone) và Tram FM được sử dụng ở vùng sáng (highlight) và vùng tối (shadow). Với phương pháp này, Tram AM sẽ cung cấp một nền tông mềm mại và do nó được sử dụng Tram với tần số cao nên hình ảnh sẽ được giữ lại nhiều chi tiết nhất. Tram FM sẽ bảo đảm các điểm sẽ không nhỏ hơn kích thước mà máy ghi bản và máy in có thể phục chế được. Để ngăn ngừa hiện tượng hạt, số lượng các điểm sẽ được giảm thiểu. Nhưng ở đây, một lần nữa vùng giao nhau giữa Tram AM và Tram FM rất dễ phân biệt.

1298_1350275056_clover

Kỹ thuật Tram hybrid thế hệ thứ hai.

Phương pháp thứ ba (Third Approach): Phương pháp thứ ba sắp xếp Tram AM theo phương pháp Tram FM. Điều này giúp thể hiện chi tiết tốt cho những tần số Tram trung bình. Tuy nhiên nó không vượt qua được nhược điểm cố hữu của Tram FM là xuất hiện hiện tượng hạt ở vùng tông trung gian và vùng tông Tram đều tông (flat tint).

1298_1350275109_clover

Kỹ thuật Tram hybrid thế hệ thứ ba.

 Kỹ thuật Tram XM (XM Screening Technology)

Giải pháp cần thiết là làm sao áp dụng Tram FM ở vùng sáng (highlight) và vùng tối (shadow) để giữ được chi tiết tốt nhất ở các vùng này và áp dụng Tram AM ở vùng trung gian để lưu giữ các vùng chuyển tông mịn màng. Mặt khác phải làm sao không phân biệt được vùng chuyển từ dạng tram này sang dạng Tram khác (từ Tram AM sang FM và ngược lại).

Tram XM (Cross Modulated) trước hết phải đạt được các mục đích trên. Trong thực tế, Tram XM đã áp dụng kỹ thuật Tram FM ở vùng sáng (highlight) và vùng tối (shadow), nhưng nó sử dụng một kỹ thuật làm mịn vùng chuyển từ dạng Tram FM sang AM (từ vùng sáng sang vùng trung gian) và từ Tram AM sang Tram FM (từ vùng trung gian sang vùng tối). Nó tính toán sự thay đổi chính xác vị trí nơi mà Tram AM sẽ không còn ưu điểm nữa, chẳng hạn điểm Tram AM trở nên nhỏ hơn ở vùng sáng cho đến khi kích thước điểm đạt kích thước nhỏ nhất mà máy in có thể phục chế được, từ điểm đó, các điểm sẽ được rút bớt tùy theo tông yêu cầu.

Tram ở vùng sáng và vùng tối trông giống như Tram FM, tuy nhiên thực sự nó không hẳn là như vậy. Mặc dù vùng Tram FM sử dụng những điểm nhỏ được điều khiển theo dạng FM, nhưng chúng vẫn được sắp xếp theo góc xoay Tram như là một sự tiếp diễn của góc xoay Tram AM ở vùng trung gian. Đó cũng là lý do tại sao chúng được gọi là Tram XM hay là Tram Cross Modulated.

Bởi vì các điểm Tram FM được đặt theo góc xoay Tram AM của vùng trung gian nên không có vùng giao nhau giữa các kỹ thuật Tram khác nhau và vùng Tram chuyển trở nên hoàn thiện.

1298_1350275221_clover

Chuyển tông của Tram XM.

Hiệu quả Tram XM và hiệu suất máy in:

Tại tần số tram cao nhất – 340 lpi, kỹ thuật Tram XM chỉ cần độ phân giải có 2400 dpi. Nó có thể thể hiện tần số Tram 180 lpi chỉ ở độ phân giải 1270 dpi. Phương pháp luận của Tram XM bắt đầu từ nguyên lý: Máy in là một phần của hệ thống ghi ảnh. Tóm lại là nó bao gồm máy ghi bản, bản, hóa chất, máy in, cao su, mực và giấy trong cùng một sự xem xét.

Việc thiết lập yêu cầu việc tạo một đường cong tầng thứ cho mỗi loại tần số Tram 210, 240, 280 và 340 lpi cho việc in những ấn phẩm cao cấp.

Tram AM có một ưu điểm so với Tram FM là ổn định và dễ xử lý hơn trên máy in. Tram XM có cấu trúc giống như Tram truyền thống nên nó cũng có được ưu điểm đó như Tram AM. Tuy nhiên độ ổn định của Tram AM giảm ở vùng sáng và vùng tối khi tần số Tram tăng, về điểm này Tram FM lại có đặc điểm ngược lại so với Tram AM. Tram XM liên kết những đặc tính tốt nhất của cả hai loại Tram AM và FM đã làm tăng khả năng ổn định của nó trên máy in.

Vì điểm nhỏ nhất của Tram XM tại tần số Tram 340 lpi không nhỏ hơn điểm 2% Tram AM tại tần số Tram 175 lpi, nên nó mang lại chi tiết và độ mịn cao nhất. Những chi tiết tốt nhất và những đối tượng khó nhất cũng dễ dàng thể hiện cùng với tram XM. Tram XM cũng giúp cho người thợ in duy trì cân bằng xám ổn định dưới sự dao động của nhiệt độ và tốc độ trong suốt quá trình in với một thời gian dài.

Tram XM có một số ưu điểm sau:

– Không trông rõ lưới Tram, hình ảnh trông giống như hình photo.

– Các đường nét trong rõ và sắc nét, thậm chí đó là các đường mảnh.

– Vùng tông nguyên và vùng tông phục chế bằng việc chồng màu trông rất giống nhau, trông không có độ hạt và dấu vết của sự pha trộn màu.

– Các tông màu được thể hiện mịn màng với độ chính xác cao.

– Có thể phóng to hoặc thu nhỏ hình ảnh mà không ảnh hưởng đến chất lượng hoặc khả năng duy trì chi tiết.

– Sử dụng đa dạng các loại máy in với tần số Tram cao, từ các loại giấy cao cấp đến các loại giấy cấp thấp như giấy báo chẳng hạn.